ในช่วงต้นเดือน มิ.ย. นี้ ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเจียงตง กรุงปักกิ่ง ได้ตีพิมพ์ผลงานการจัดสร้างหมวกที่ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับคลื่นสมองของผู้สวมใส่ลงในวารสาร Journal of Electronic Measurement and Instrumentation ของจีน ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อช่วยเหลือหน่วยงานทางการในการตรวจจับคอนเทนต์ออนไลน์ที่เข้าข่ายอนาจาร

การดูภาพยนตร์สำหรับผู้ใหญ่หรือหนังโป๊ในประเทศจีน ถือว่าผิดกฎหมาย หน่วยงานของรัฐจะว่าจ้างกลุ่มผู้ตรวจคอนเทนต์ออนไลน์ทั้งภาพถ่ายและคลิปวิดีโอที่มีเนื้อหาเข้าข่ายอนาจาร รวมถึงใช้อุปกรณ์สมองกลอัจฉริยะหรือ ‘เอไอ’  (A.I.) ช่วยในการทำงาน

อย่างไรก็ตาม แม้จะใช้อุปกรณ์ช่วย แต่ก็ยังมีคอนเทนต์อนาจารบางส่วนหลุดรอดไปได้จากระบบตรวจจับทั้งแบบที่ใช้คนตรวจและเอไอตรวจ ตามข้อมูลของทีมวิจัย ระบบเอไอที่อาศัยพื้นฐานจากระบบอัลกอริทึมทำงานได้ไม่ดีนักในการตรวจจับภาพที่มีรายละเอียดพื้นหลังซับซ้อน

ส่วนการตรวจจับเนื้อหาด้วยตาคน จะได้ผลดีกว่าระบบเอไอ แต่ทีมงานก็ยอมรับว่าเกิดความผิดพลาดได้ เมื่อบุคลากรมีความเหนื่อยล้า หลังจากทำงานที่มีลักษณะซ้ำซากจำเจอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน

ในการทดลองของทีมวิจัย ได้มอบหมายให้กลุ่มผู้อาสารับการทดลองซึ่งมีอายุระหว่าง 20-25 ปี สวมหมวกทดลองและรับชมคอนเทนต์ที่มีภาพอนาจารแทรกอยู่ด้วย โดยในระหว่างการทดลอง ทีมวิจัยต้องปกปิดบางส่วนของภาพที่นำออกแสดงให้กลุ่มทดลองได้ดู เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายที่ไม่อนุญาตให้เผยแพร่ภาพที่มีเนื้อหาอนาจาร

ทีมนักวิจัยพบว่า หลายคนในกลุ่มทดลองจะเลิกคิ้วขึ้น เมื่อพวกเขาเห็นภาพเปลือย แม้ว่าภาพนั้นจะปรากฏออกมาเพียงครึ่งวินาทีในกลุ่มภาพชุดที่แสดงอย่างต่อเนื่อง หมวกเซ็นเซอร์ที่พวกเขาสวมอยู่ สามารถตรวจจับกราฟคลื่นสมองที่มีลักษณะพุ่งขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากการได้เห็นภาพเปลือย

กลุ่มทดลองไม่ต้องทำอะไรมากไปกว่าการนั่งจ้องจอคอมพิวเตอร์แล้วปล่อยให้อุปกรณ์ทำงานตรวจจับภาพถ่ายหรือคลิปวิดีโอจำนวนมากโดยอัตโนมัติ และแจ้งเตือนเมื่อพบภาพที่มีเนื้อหาเข้าข่ายผิดกฎหมาย

เมื่ออุปกรณ์ชิ้นนี้สามารถปรับตัวให้เข้ากับคลื่นสมองของผู้ใช้ ก็จะสามารถคัดกรองสิ่งรบกวนในคลื่นสมอง ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากความรู้สึกต่าง ๆ ความเหนื่อยล้าและปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้ผู้ใช้เสียสมาธิ

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยยอมรับว่าอุปกรณ์นี้ยังไม่สมบูรณ์ร้อยเปอร์เซ็นต์ แม้ว่าจะสามารถตรวจับภาพอนาจารได้เกือบทุกภาพ แต่ก็ส่งสัญญาณแจ้งเตือนที่ผิดพลาดได้เช่นกัน โดยมีอัตราการตรวจจับที่ถูกต้องแม่นยำอยู่ที่ 80% 

เมื่อต้นปีนี้ หน่วยงานจัดระเบียบและรักษาความปลอดภัยในโลกไซเบอร์ของรัฐบาลจีน ได้ออกแคมเปญ ‘ทำความสะอาด’ พื้นที่ออนไลน์ โดยมุ่งเป้าไปที่การกำจัดคอนเทนต์ที่ผิดกฎหมาย ซึ่งนอกจากภาพถ่ายหรือคลิปวิดีโอที่เข้าข่ายอนาจารแล้ว ยังรวมถึงเนื้อหาที่เป็นการหลอกลวง ใช้คำพูดประทุษร้าย การกลั่นแกล้ง การใช้ความรุนแรงและการยุยงให้มีความคิดฆ่าตัวตายที่ปรากฏบนพื้นที่ออนไลน์ด้วย