คำแนะนำการใช้ยาพ่นจมูก ยาพ่นจมูก (Nasal spray) คือ ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของตัวยาที่ใช้สำหรับรักษาอาการที่เกิดจากโรคหวัดหรือภูมิแพ้ เช่น น้ำมูกไหล คัดจมูก จาม หรืออาจใช้รักษาโรคอื่น ๆ ตามดุลยพินิจของแพทย์ โดยตัวผลิตภัณฑ์จะมาพร้อมกับหัวฉีดพ่นยา (Sprayer) ที่ใช้สำหรับพ่นเข้ารูจมูก พร้อมที่กดเพื่อช่วยบริหารยาให้อยู่ในรูปละอองฝอยที่มีขนาดยาแน่นอนต่อครั้งในการพ่น

ยาพ่นจมูกแต่ละกลุ่มล้วนมีข้อบ่งชี้ ข้อควรระวัง และส่วนประกอบยาที่แตกต่างกันไป ดังนั้น ก่อนใช้ยานี้ผู้ป่วยควรแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงอาการป่วยในปัจจุบัน ประวัติทางการแพทย์ และประวัติการแพ้ยาต่าง ๆ รวมถึงต้องศึกษาวิธีการใช้ยาและอ่านคำเตือนบนฉลาดยาให้ดีก่อนใช้เสมอเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่าง ๆ

คำแนะนำในการใช้ยาพ่นจมูก

1. นั่งตัวตรง ก้มหน้าลง

2. หากมีน้ำมูกให้สั่งน้ำมูกเบาๆ หรือหากล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ ให้สั่งน้ำที่ค้างในช่องจมูกออกก่อน ในบางครั้งสั่งน้ำมูกแล้วยังรู้สึกคัดจมูก อาจเกิดจากเยื่อบุจมูกบวม ให้รับประทานยาลดอาการคัดจมูกก่อนพ่นยาประมาณ 30 นาที

3. จับขวดยาด้วยมือขวาขณะพ่นจมูกข้างซ้าย และใช้มือซ้ายจับขวดยาขณะพ่นจมูกข้างขวา โดยใช้นิ้วหัวแม่มือจับที่ก้นขวด นิ้วชี้และนิ้วกลางจับที่คอขวด ให้ขวดยาเฉียงออกทางด้านข้างในแนวเข้าหาหางตาข้างนั้น พ่นยาพร้อมสูดลมหายใจเข้าเบาๆ (พ่นข้างละ 1 ครั้ง ต่อจมูก 1 ข้าง วันละ 1-2 ครั้ง ตามคำแนะนำของแพทย์)

4. หลังพ่นยาไม่ควรสั่งน้ำมูกเป็นเวลา 15 นาที เนื่องจากยาที่พ่นอาจออกมาพร้อมน้ำมูก (หากมียาไหลลงคอให้กลืนได้หรือกลั้วคอด้วยน้ำสะอาด)

5. ปิดฝาและเก็บยาไว้ที่อุณหภูมิน้อยกว่าหรือเท่ากับ 25 องศาเซลเซียส และก่อนใช้ยาครั้งต่อไปให้นำออกมาไว้ที่อุณหภูมิห้อง หรือกำขวดยาให้อุ่นก่อนแล้วจึงพ่นจมูก (หากมีอาการแสบร้อนจมูกหลังพ่นยา ควรปรึกษาแพทย์ และการพ่นยาผิดวิธีอาจทำให้มีเลือดกำเดาไหล ผนังกั้นจมูกทะลุได้)

วิธีการล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ

1. ซื้อน้ำดื่มสะอาด ปริมาตร 500 ซีซี. 1 ขวด

2. เติมเกลือสะอาด เช่น เกลือปรุงทิพย์ 1 ช้อนชา ผสมลงในขวดน้ำ เขย่าให้เข้ากันให้ดี

3. ซื้อลูกยางแดง 1 ลูก หรือกระบอกฉีดยา เทน้ำเกลือที่ผสมแล้วลงในแก้วสะอาด ดูดน้ำเกลือเข้าไปในลูกยางแดง

4. พ่นน้ำเกลือจากลูกยางเข้าไปในจมูกเบา ๆ ข้างละ 1 ลูก (อาจจะสำลักได้ไม่ต้องตกใจ)

5. ใช้ยาพ่นจมูกตามที่แพทย์สั่ง

6. เก็บน้ำที่เหลือไว้ในตู้เย็นเพื่อใช้ต่อไป ควรล้างจมูกตามที่แพทย์สั่ง เช่น วันละ 1-2 ครั้ง